İş sağlığı ve güvenliği süreçlerinde çalışanların sağlık gözetiminin düzenli, planlı ve işyerinin ihtiyaçlarına uygun şekilde yürütülmesi büyük önem taşır. Özellikle çok sayıda çalışanın bulunduğu fabrikalar, üretim tesisleri, organize sanayi bölgeleri, şantiyeler, depolar ve kurumsal işletmelerde çalışanların sağlık kuruluşlarına tek tek yönlendirilmesi zaman ve operasyon açısından çeşitli zorluklar oluşturabilir.
Bu noktada mobil sağlık hizmetleri, OSGB’ler ve işverenler için önemli bir çözüm sunar. Mobil sağlık aracı veya gezici İSG aracı ile gerekli sağlık tetkiklerinin uygun koşullarda işyerinde organize edilmesi, çalışanların sağlık gözetimi sürecinin daha planlı yürütülmesine yardımcı olabilir. Mobil sağlık hizmetlerinde tetkik kapsamının; işyerinin faaliyet alanı, çalışanların görevleri, maruziyetler ve işyeri hekiminin değerlendirmesi doğrultusunda belirlenmesi gerekir.
OSGB’ler İçin Mobil Sağlık Hizmeti Nedir?
OSGB mobil sağlık hizmetleri, çalışanların sağlık gözetimi kapsamında ihtiyaç duyulan muayene, tetkik ve numune alma süreçlerinin planlanarak işyerinde gerçekleştirilmesine yönelik hizmetlerdir.
Mobil sağlık hizmetinin temel amacı, çalışanların sağlık kuruluşlarına yönlendirilmesi yerine uygun sağlık ekipmanı ve sağlık personelinin işyerine götürülerek sürecin daha organize şekilde yürütülmesine yardımcı olmaktır.
Özellikle yüksek çalışan sayısına sahip işletmelerde bu yöntem;
- Çalışanların işyerinden ayrılma ihtiyacını azaltabilir.
- Randevu ve çalışan organizasyonunu kolaylaştırabilir.
- Sağlık taramalarının toplu şekilde planlanmasına yardımcı olabilir.
- Vardiyalı çalışanların programa dahil edilmesini kolaylaştırabilir.
- OSGB ile işyeri arasındaki organizasyon sürecini daha düzenli hale getirebilir.
Günümüzde mobil sağlık hizmetleri, özellikle işyeri sağlık taraması, periyodik sağlık kontrolleri ve işyeri hekiminin planladığı sağlık gözetimi süreçlerinde kullanılan çözümler arasında yer almaktadır.
Gezici İSG Aracı Nedir?
Gezici İSG aracı, sağlık gözetimi kapsamında gerekli olabilecek çeşitli tetkik ve sağlık hizmetlerinin işyerinde organize edilmesine yardımcı olmak amacıyla kullanılan özel araç ve ekipman altyapısına sahip mobil sağlık çözümüdür.
Ancak burada önemli bir ayrım bulunmaktadır: Her çalışan için aynı testlerin yapılması gerekmez. Sağlık taramasının kapsamı; çalışanın yaptığı iş, maruziyetleri, işyerinin riskleri ve işyeri hekiminin değerlendirmesi doğrultusunda belirlenmelidir.
Örneğin gürültülü ortamda çalışan personel için odyometri, solunum açısından risk bulunan çalışma ortamlarında SFT, ilgili risklere göre akciğer grafisi veya laboratuvar tetkikleri planlanabilir.
Bu nedenle iyi planlanmış bir mobil sağlık organizasyonunda önce işletmenin ihtiyaçları belirlenmeli, ardından uygun tetkik kapsamı oluşturulmalıdır.
Mobil Sağlık Taramasında Hangi Testler Yapılır?
Mobil sağlık taramasında yapılabilecek işlemler işletmenin faaliyet alanına ve çalışanların sağlık gözetimi ihtiyaçlarına göre değişebilir.
Akciğer Grafisi
Özellikle çalışanların maruziyetleri ve işyeri hekiminin değerlendirmesi doğrultusunda akciğer grafisi planlanabilir.
Mobil sağlık araçlarında kullanılan radyolojik sistemlerin ve uygulamanın ilgili mevzuat ve yetkilendirme şartlarına uygun olması önemlidir.
Odyometri – İşitme Testi
Gürültülü çalışma ortamlarında çalışanların işitme sağlığının değerlendirilmesi açısından odyometri önemli bir tetkiktir.
Mobil sağlık araçlarında uygun ekipman ve saha koşulları sağlandığında çalışanların işitme testleri işyerinde organize edilebilir.
SFT – Solunum Fonksiyon Testi
Solunum fonksiyon testi (SFT), çalışanların solunum fonksiyonlarının değerlendirilmesinde kullanılan tetkiklerden biridir.
Özellikle toz, partikül veya solunum sistemi açısından risk oluşturabilecek çalışma koşullarında işyeri hekiminin değerlendirmesi doğrultusunda planlanabilir.
EKG
Elektrokardiyografi (EKG), gerekli görülen çalışanların sağlık değerlendirmesi kapsamında planlanabilecek tetkikler arasında yer alabilir.
Laboratuvar Tetkikleri
İşyerinin faaliyet alanı ve çalışanların maruziyetlerine göre farklı laboratuvar tetkikleri planlanabilir.
Bunlar arasında ihtiyaç doğrultusunda;
- Hemogram
- Tam idrar tahlili
- Karaciğer fonksiyon testleri
- Böbrek fonksiyon testleri
- Serolojik testler
- Çeşitli biyokimyasal analizler
gibi işlemler bulunabilir.
Buradaki temel nokta, her çalışana standart ve gereksiz bir test paketi uygulamak yerine sağlık gözetimi ihtiyacına uygun bir kapsam belirlenmesidir. Güncel mobil sağlık hizmeti uygulamalarında da tetkik kapsamının çalışanların görevleri, maruziyetleri ve işyeri hekiminin değerlendirmesi doğrultusunda oluşturulduğu görülmektedir.
İşe Giriş Sağlık Taraması ve Periyodik Sağlık Taraması
OSGB’lerin mobil sağlık hizmeti planlarken en sık karşılaştığı ihtiyaçlardan biri işe giriş sağlık tetkikleri, diğeri ise periyodik sağlık gözetimidir.
İşe Giriş Sağlık Tetkikleri
Yeni bir çalışanın işe başlamasından önce yapılması gereken sağlık değerlendirmesinin kapsamı çalışanın yapacağı iş ve işyerinin riskleri dikkate alınarak belirlenir.
Bu süreçte gerekli görülen tetkiklerin organize edilmesi, çalışanların ilgili sağlık değerlendirmelerinden geçirilmesi ve sonuçların işyeri hekiminin değerlendirmesine sunulması önemlidir.
Periyodik Sağlık Taraması
Çalışanların sağlık gözetiminin devamlılığı açısından periyodik kontroller önemli bir süreçtir.
Periyodik sağlık taramasının kapsamı işyerinin tehlike sınıfı, çalışma koşulları, maruziyetler, çalışanların görevleri ve işyeri hekiminin değerlendirmesine göre planlanmalıdır.
Bu nedenle mobil sağlık hizmeti yalnızca “bir araç gönderip test yapmak” şeklinde düşünülmemelidir. Planlama, saha organizasyonu, tetkiklerin gerçekleştirilmesi, sonuçların değerlendirilmesi ve raporlama süreçleri bir bütün olarak ele alınmalıdır.
OSGB’ler Neden Mobil Sağlık Aracı Kullanıyor?
OSGB’ler açısından mobil sağlık hizmetlerinin önemli avantajlarından biri toplu çalışan organizasyonunun kolaylaştırılmasıdır.
Örneğin 100, 300 veya daha fazla çalışanın bulunduğu bir fabrikada tüm çalışanların farklı günlerde sağlık kuruluşlarına yönlendirilmesi yerine, uygun planlama ile sağlık taramasının belirli bir saha gününde işyerinde organize edilmesi operasyonel açıdan daha pratik olabilir.
Mobil sağlık hizmetleri özellikle;
- Fabrikalar
- Organize sanayi bölgelerindeki işletmeler
- Üretim tesisleri
- Depolar
- Lojistik merkezleri
- Şantiyeler
- Büyük ofis ve kampüsler
- Çok vardiyalı işletmeler
için değerlendirilebilir.
Bazı mobil sağlık organizasyonlarında çalışan listesi, vardiya düzeni, saha alanı ve tetkik sırası önceden planlanarak hizmetin iş akışını mümkün olduğunca az etkilemesi hedeflenmektedir.
Mobil Sağlık Taraması İşyerinde Nasıl Organize Edilir?
Başarılı bir işyeri sağlık taraması için yalnızca mobil aracın işyerine gelmesi yeterli değildir. Sürecin önceden planlanması gerekir.
1. Çalışan Bilgileri ve İşyerinin İhtiyaçları Belirlenir
İlk aşamada çalışan sayısı, vardiya düzeni, işyerinin faaliyet alanı ve çalışanların görevleri değerlendirilir.
2. Tetkik Kapsamı Belirlenir
İşyeri hekiminin değerlendirmesi ve çalışanların maruziyetleri dikkate alınarak hangi sağlık tetkiklerinin yapılacağı belirlenir.
3. Saha ve Vardiya Planı Yapılır
Mobil sağlık aracının nerede konumlandırılacağı, çalışanların hangi sırayla taramaya alınacağı ve vardiya düzeni planlanır.
4. Mobil Sağlık Aracı İşyerine Gönderilir
Planlanan tarihte uygun ekipman ve sağlık personeliyle mobil sağlık hizmeti gerçekleştirilir.
5. Tetkikler Gerçekleştirilir
Planlanan kapsam doğrultusunda akciğer grafisi, odyometri, SFT, EKG, laboratuvar numune alma ve diğer gerekli işlemler gerçekleştirilebilir.
6. Sonuçlar Değerlendirilir
Tetkik sonuçları ilgili sağlık profesyonellerinin değerlendirmesine sunulur. Mobil taramada elde edilen tek bir test sonucu tek başına çalışanın işe uygunluğu konusunda nihai karar anlamına gelmez; sağlık değerlendirmesi işyeri hekiminin bütüncül değerlendirmesiyle yapılır.
7. Raporlama ve Takip Yapılır
Sonuçların düzenli şekilde raporlanması ve gerekli takiplerin planlanması sürecin son aşamasıdır.
OSGB’ler Mobil Sağlık Hizmeti Alırken Nelere Dikkat Etmeli?
Bir OSGB, mobil sağlık hizmeti sağlayıcısı seçerken yalnızca fiyat karşılaştırması yapmamalıdır.
Yetki ve İzinler
Gezici sağlık hizmetlerinde hizmet sağlayıcının ve kullanılan aracın ilgili izin ve yetkilendirme süreçlerinin uygun olması önemlidir. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü de OSGB’lerin gezici sağlık aracı hizmetleriyle ilgili izin ve başvuru süreçlerine ilişkin bilgi vermektedir. İstanbul İli Sağlık Müdürlüğü
Kullanılan Ekipmanlar
Mobil sağlık aracında yapılacak tetkiklere uygun ekipman bulunmalıdır.
Sağlık Personeli
Hizmetin yalnızca teknik ekipmanla değil, uygun sağlık personeli organizasyonuyla yürütülmesi gerekir.
Raporlama Süreci
Tetkiklerin gerçekleştirilmesi kadar sonuçların düzenli ve takip edilebilir şekilde sunulması da önemlidir.
Saha Organizasyonu
Çalışan sayısı, vardiya sistemi ve işletmenin üretim akışı dikkate alınarak planlama yapılmalıdır.
OSGB ile İşbirliği
Mobil sağlık hizmeti sağlayıcısının OSGB’nin mevcut işleyişine uyum sağlayabilmesi, çalışan listesinden saha organizasyonuna kadar koordineli çalışabilmesi önemli bir avantajdır.
Mobil Sağlık Taraması Fiyatları Nasıl Belirlenir?
Mobil sağlık taraması fiyatları için tek bir standart rakam vermek doğru değildir.
Fiyatlandırmayı etkileyebilecek başlıca unsurlar şunlardır:
- Çalışan sayısı
- Yapılacak tetkiklerin kapsamı
- İşyerinin konumu
- Mobil araç ihtiyacı
- Vardiya düzeni
- Laboratuvar tetkikleri
- Radyolojik tetkikler
- Odyometri ve SFT gibi özel testler
- Saha organizasyonu
- Talep edilen hizmet tarihi
Bu nedenle OSGB’nin çalışan sayısını, işyerinin lokasyonunu ve talep edilen tetkikleri paylaşması, işyerine özel mobil sağlık taraması teklifi hazırlanmasını kolaylaştırır.
OSGB’ler İçin Mobil Sağlık Hizmeti ile İş Süreci Nasıl Kolaylaşır?
Mobil sağlık hizmetinin en önemli avantajlarından biri sağlık taramasının işletmenin çalışma düzenine göre planlanabilmesidir.
Özellikle yüzlerce çalışanın bulunduğu işletmelerde çalışanların farklı günlerde sağlık kuruluşlarına gönderilmesi yerine toplu bir organizasyon yapılması operasyonel süreci kolaylaştırabilir.
Bu nedenle OSGB mobil sağlık hizmetleri, yalnızca bir sağlık taraması hizmeti olarak değil; çalışan, işyeri hekimi, OSGB, sağlık ekibi ve saha organizasyonunun birlikte yönetildiği bir sağlık gözetimi çözümü olarak değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Mobil sağlık taraması nedir?
Mobil sağlık taraması, gerekli sağlık tetkiklerinin uygun ekipman ve sağlık personeliyle işyerinde organize edilmesine yönelik hizmettir. Tetkiklerin kapsamı işyerinin riskleri ve işyeri hekiminin değerlendirmesine göre belirlenir.
Gezici İSG aracı nedir?
Gezici İSG aracı, iş sağlığı ve güvenliği kapsamında ihtiyaç duyulan çeşitli sağlık tetkiklerinin işyerinde gerçekleştirilebilmesine yönelik mobil sağlık altyapısıdır.
OSGB’ler mobil sağlık hizmeti alabilir mi?
Evet. OSGB’ler, kendi hizmet verdikleri işletmelerin sağlık gözetimi süreçlerinin organizasyonunda uygun ve yetkili mobil sağlık hizmetlerinden yararlanabilir. Gezici İSG hizmetlerinin kimler tarafından ve hangi kapsamda sunulabileceğine ilişkin resmi şartların ayrıca dikkate alınması gerekir. İstanbul İli Sağlık Müdürlüğü
Mobil sağlık aracında hangi testler yapılır?
İhtiyaca göre akciğer grafisi, odyometri, SFT, EKG, kan ve laboratuvar tetkikleri ile çeşitli sağlık değerlendirmeleri planlanabilir. Her çalışana aynı testlerin uygulanması zorunlu değildir; kapsam işyeri hekiminin değerlendirmesine göre belirlenir.
Mobil sağlık taraması işyerinde yapılabilir mi?
Uygun saha şartları ve ilgili yetkilendirme koşulları sağlandığında sağlık taramalarının gezici sağlık aracıyla işyerinde organize edilmesi mümkündür. İstanbul İli Sağlık Müdürlüğü
Mobil sağlık taraması fiyatı nasıl hesaplanır?
Fiyat; çalışan sayısı, lokasyon, yapılacak tetkikler, vardiya düzeni ve saha organizasyonu gibi faktörlere göre değişebilir. Bu nedenle işletmeye özel teklif hazırlanması daha doğru sonuç verir.
Mobil sağlık taraması işe giriş sağlık raporu yerine geçer mi?
Mobil araçta yapılan tetkiklerle işe giriş sağlık değerlendirmesi aynı şey değildir. Gerekli tetkikler sağlık değerlendirmesinin bir parçası olabilir; çalışanın işe uygunluğuna ilişkin değerlendirme yetkili sağlık profesyoneli tarafından, işin ve çalışanın durumunun bütünü dikkate alınarak yapılmalıdır.
Periyodik sağlık taraması neden önemlidir?
Periyodik sağlık gözetimi, çalışanların sağlık durumlarının işin ve maruziyetlerin gerektirdiği şekilde takip edilmesine yardımcı olur. Uygulanacak tetkik ve muayeneler işyerinin özelliklerine göre belirlenmelidir.
Sonuç: OSGB’ler İçin Mobil Sağlık Hizmetleri
Mobil sağlık hizmetleri, özellikle çok sayıda çalışanın bulunduğu işletmelerde sağlık gözetimi süreçlerinin daha planlı ve organize şekilde yürütülmesine yardımcı olabilir.
Mobil sağlık aracı, gezici İSG aracı, işyeri sağlık taraması, periyodik sağlık taraması, işe giriş sağlık tetkikleri, odyometri, SFT, akciğer grafisi, EKG ve laboratuvar tetkikleri gibi hizmetlerin işletmenin ihtiyaçlarına göre planlanması, OSGB’lerin müşterilerine daha kapsamlı çözümler sunmasına yardımcı olur.
Burada en önemli nokta, her işletmeye aynı hazır test paketini uygulamak yerine çalışanların görevleri, maruziyetleri, işyerinin riskleri ve işyeri hekiminin değerlendirmesi doğrultusunda uygun sağlık gözetimi planının oluşturulmasıdır.
OSGB’nizin müşterileri için mobil sağlık taraması, gezici İSG aracı ve yerinde sağlık hizmetleri hakkında bilgi almak veya işletmenize özel teklif oluşturmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
